IQ-score uitleg: wat betekent jouw IQ?

De schaal: gemiddelde 100, standaardafwijking 15

Moderne IQ-tests gebruiken een afwijkings-IQ. Je ruwe score, het aantal goede antwoorden gewogen naar moeilijkheid, wordt vergeleken met de scores van een grote groep leeftijdsgenoten, de normgroep. Het gemiddelde van die groep krijgt het getal 100; de spreiding wordt zo geschaald dat één standaardafwijking gelijk is aan 15 punten.

Omdat intelligentiescores ongeveer normaal verdeeld zijn (de bekende klokvorm), weet je daarmee direct hoe zeldzaam een score is: ongeveer 68% van de mensen zit tussen 85 en 115, ongeveer 95% tussen 70 en 130, en boven 145 of onder 55 zit nog geen half procent.

De klassen

De indeling die de Wechsler-tests gebruiken, en die de meeste psychologen in Nederland aanhouden:

De grenzen zijn afspraken, geen natuurwetten. Iemand met 129 en iemand met 131 verschillen in de praktijk niet; ze vallen alleen in een andere rij van de tabel.

Per score: wat betekent het?

Voor elke afzonderlijke score hebben we een uitlegpagina met het percentiel, de klasse en wat de score in opleiding en werk doorgaans betekent. Een greep:

Zoek je een andere score? Vervang het getal in het adres: iq-exams.com/nl/iq-score/<score> werkt voor elke score van 40 tot 200.

Het percentiel is de eerlijkste maat

Het percentiel zegt welk percentage van de mensen lager scoort dan jij. Een IQ van 115 is percentiel 84: je scoort hoger dan 84 van elke 100 mensen. Bij 130 is dat 98, bij 145 is het 99,9. Het percentiel maakt ook duidelijk waarom de schaal aan de bovenkant "uitrekt": tussen 100 en 115 zit 34% van de bevolking, tussen 130 en 145 nog geen 2%. Elk extra punt boven de 130 is daardoor veel zeldzamer dan een punt rond het gemiddelde.

De meetfout: lees je score als een bandbreedte

Geen enkele test meet exact. Professionele tests hebben een meetfout van ongeveer drie punten, wat betekent dat een gemeten 112 in werkelijkheid ergens tussen ongeveer 106 en 118 ligt (het 95%-betrouwbaarheidsinterval). Bij een online test van 25 tot 40 opgaven is die marge eerder vijf tot tien punten. Twee scores van dezelfde persoon op verschillende dagen, of van twee personen die vijf punten verschillen, zeggen dus meestal niets over een werkelijk verschil.

Wat je wél mag lezen: de klasse waarin je valt, en de verhouding tussen je domeinscores. Iemand met 108 totaal maar 125 op ruimtelijk inzicht en 95 op verbaal vermogen heeft een uitgesproken profiel dat meer zegt dan het totaal.

Wat een IQ-score niet is

• Geen percentage. IQ 100 betekent niet "100% goed"; het betekent precies gemiddeld.
• Geen vast getal voor het leven. Scores verschuiven in de kindertijd, zijn tamelijk stabiel van ongeveer 16 tot 60 jaar, en verschillende onderdelen ontwikkelen zich anders met de leeftijd; zie gemiddeld IQ per leeftijd.
• Geen maat voor succes of geluk. IQ voorspelt school- en werkprestaties beter dan de meeste andere losse kenmerken, maar verklaart er maar een deel van; doorzettingsvermogen, omstandigheden en kansen doen de rest.
• Niet vergelijkbaar tussen elke test. Een score van een Mensa-stijl test met hoog plafond en een score van een korte online quiz zijn niet dezelfde maat, ook al staan ze op dezelfde schaal.